Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 260 910 bloog闚 | losowy blog | inne blogi | zaloguj si | za堯 bloga
Kana ATOM Kana RSS
Kategorie

Zdj璚ia w galeriach.


Mareria造 穋鏚這we

pi徠ek, 02 listopada 2012 7:51

Podobnie budowniczymi cerkwi byli Józef B豉szkowski z Bachowa ko這 Przemy郵a (pod jego kierunkiem wzniesiono cerkiew w 皋hatynie w 1928 r.) i Stanis豉w ㄆkaszewicz z Gr您iowej w pow. ustrzyckim.

Stefan Lew Budownictwo ludowe dorzecza Sanu w XIX i XX wieku, str. 42


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Mareria造 穋鏚這we

sobota, 03 listopada 2012 11:55

W sierpniu 1946 UPA przeprowadzi豉 przymusowy pobór m篹czyzn w wieku 18 — 35 lat we wsiach Wojtkowa, Trzcianiec, Gr您iowa, Leszczawa Górna. ... Przymusowych branek i represji wobec opornych naborowi do UPA dokonywa造 bojówki SB oraz 畝ndarmeria Polowa UPA.

Antoni Szcze郾iak, Wies豉w Szota  Droga donik康, str. 265


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (1) | dodaj komentarz

Materia 廝鏚這we

sobota, 03 listopada 2012 17:24

Wielki Czwartek min掖 spokojnie. 畝den z naszych oddziaów nie natkn掖 si na Polaków. Wyda這 si to podejrzane. W  Wielki Pi徠ek strzelcy rozeszli si po wsiach, gdzie na ka盥ego z nich czeka造 鈍i璚onki. Nadal panowa spokój. Lecz w sobot, gdy ju zacz皻o budow stoów na wielkanocne 郾iadanie, czujki nabieg造 z informacj, 瞠 zbli瘸 si wróg. Du瞠 oddzia造 polskiego wojska zakwaterowa造 w Jamnej i Gr您iowej , wróg wsz璠zie porozstawia czujki i wys豉 zwiad. Nas by這 zaledwie czterdziestu. ( BSB II rejonu)

Omelan P貫cze  Dziewi耩 lat w bunkrze.Wspomnienia 穎軟ierza UPA., str. 182


Podziel się
oceń
0
0

komentarze (2) | dodaj komentarz

Materia造 廝鏚這we

czwartek, 22 listopada 2012 20:27

Gr您iowa we wspomnieniach.


By豉m ma陰 istotk ( 8 miesi璚y), która prze篡豉 transport Akcji Wis豉. Z opowie軼i mego starszego rodze雟twa dowiedzia豉m si o ca貫j akcji wysiedlania. Nasza podró trwa豉 od kwietnia do czerwca 1947 r. Zacz窸o si od apelu wojska o ewakuacji do miejsca postoju, ca趾owitym opuszczeniu domostw, zabraniu 鈍i皻ych obrazów, niezb璠nych rzeczy i po篡wienia. Na wozie ci庵nionym przez dwa wo造 jecha豉 babcia i mama ze mn przy piersi. Ojciec z reszt rodze雟twa szli pieszo oko這 10 km przy wozie. Kolumna wozów z ca貫j wsi ci庵n窸a si w ciszy do punktu zbornego. Ludzie z kilku wsi koczowali pod go造m niebem na polu przez trzy tygodnie w oczekiwaniu na przydzia do transportu. Transport kolejowy obejmowa kilkana軼ie poci庵ów, a w jednym wagonie umieszczano 8 rodzin. Wojsko pilnowa這 aby nikt nie uciek. Ostatnia noc by豉 straszna. Niektórym uda這 si wymkn望 na prze喚cz i patrze na p這n帷 Gr您iow. Za豉dowano do wagonów tylko cz窷 dobytku i ruszyli鄉y na pó軟oc Polski. W naszym przydzielonym wagonie by造 najbli窺ze rodziny ze strony mojej babci i ze strony ojca. Osiem rodzin z dzie熤i i m這dzie膨 musia這 znosi trud podró篡. Du穎 ludzi pochorowa這 si na czerwonk oraz pó幡iej na gru幢ic. Wszyscy ludzie byli zawszeni. Kolumna transportu sanitarnego dba豉 o przydzia azotoksu i odzie篡 na zmian. Uci捫liwo軼i by brak wody pitnej i do mycia oraz wytrzymanie odoru z rogu wagonu gdzie ludzie si za豉twiali. W czasie transportu gotowanie posi趾ów odbywa這 si na peronach dworców podczas postoju. Par cegie ustawiano w formie kuchni i w du篡m garze gotowano kasz i kaw. Przydzielano racje 篡wno軼iowe z darów dla wysiedle鎍ów, a w nich kasza, m彗a, budy, margaryna, cukier i chleb. Przez O鈍i璚im, Pozna, Toru dotarli鄉y pod koniec maja do Sztumu gdzie na dworcu koczowali鄉y dwa tygodnie a doczekali鄉y si przydzia逝 do Poliks. Ka盥a z naszych o鄉iu rodzin otrzyma豉 do zasiedlenia gospodarstwa rolne opuszczone przez Niemców w okolicach Sztumu. Cz窷 rodzin pojecha豉 dalej a w okolice Koszalina. Kiedy zamieszkali鄉y na sta貫 w danej miejscowo軼i Nowiec, otrzymali鄉y z UNRA ; konie, zbo瞠, 篡wno嗆, odzie oraz bele materiaów do szycia odzie篡. Zacz窸a si adaptacja na nowym i po „nowemu”. Moja babcia i mama bardzo t瘰kni造 za Gr您iow. Jako dziecko nie rozumia豉m tej t瘰knoty i ich 貫z.

Bardzo d逝go czekali鄉y z moj siostr i bratem , by pojecha w rodzinne strony. By豉m z nimi w Gr您iowej we wrze郾iu 1963 roku razem z cz這nkami bliskiej rodziny, którzy urodzili si tam. Wie nie istnia豉. Wynaj瘭i鄉y z gminnej wsi Wojtkowa wóz z koniem i ruszyli鄉y w 9 km drog w鈔ód starych drzew i g瘰tych zaro郵i. By豉 te przeprawa przez rzek Wiar, gdzie nurt wody si璕a  a po czubek kó i ma這 nie dosz這 do wywrotki. Ca豉 grupa w璠rowców odgadywa豉 gdzie kto mieszka z naszych bliskich i kto tu mieszka z s御iadów. Wtedy wie liczy豉 oko這 100 rodzin. Wreszcie  pieszo  przedarli鄉y si przez chaszcze na „nasze obej軼ie”. Ujrza豉m przed sob wysoko ó速e kwiaty nad zaro郵ami i stare owocowe drzewa z male鎥imi jab趾ami. Le瘸 te w zaro郵ach kamienny blok – to by próg do naszego domu, jedyny niemy 鈍iadek naszej historii. W tym czasie mia豉m 17 lat. Troch mniej ni moja siostra podczas Akcji Wis豉. Po powrocie z tej wyprawy zda豉m relacj ojcu, mamie i babci. Po pewnym czasie kuzyn przekaza nam wiadomo嗆, 瞠 w skansenie w Sanoku jest zrekonstruowana cerkiew z Gr您iowej ocala豉 z po穎gi 1947 r. Bardzo pragn窸am jeszcze raz pojecha w rodzinne strony i do Sanoka. Spe軟i豉m swoje marzenia po dwudziestu latach, jad帷 w Bieszczady na zorganizowan wycieczk. Grupa wycieczkowa by豉 zaskoczona tym, 瞠 jestem urodzona w tej miejscowo軼i sk康 pochodzi ta pi瘯na cerkiew. Jej wn皻rze zrobi這 nieopisane wra瞠nie na wszystkich wycieczkowiczach i na mnie szczególnie. Mam du穎 zdj耩 tej 鈍i徠yni. Podobno cerkiew jest dalej restaurowana. Wie Gr您iowa jest zaznaczona na szczegó這wej mapie Bieszczad. Stacjonowa豉 tam jednostka wojskowa.

Aby ocali od zapomnienia Gr您iow spisa豉m wspomnienia du穎 starszej ode mnie siostry. Podczas wysiedlania mia豉 20 lat, wi璚 dobrze wszystko zapami皻a豉.

Wie ci庵n窸a si przez 9 km i dzieli豉 si na trzy cz窷ci ; Gr您iowa Górna, Gr您iowa 字ednia i Gr您iowa Dolna. Moja rodzina mieszka豉 w Dolnej Gr您iowie ko這 m造na. Z rzeki Wiar by豉 puszczona odnoga rzeki na m造n. Przez takie usytuowanie naszego domu cz瘰to wiosn prze篡wali鄉y zatopienia i trzeba si by這 ewakuowa wy瞠j a woda zesz豉. M造n dzia豉 przez ¾ roku i obs逝giwa ca陰 Gr您iow oraz s御iednie wsie. Zbo瘸 mielono w I i II gatunku i zostawa造 otr瑿y. W ca貫j wsi gospodarze mieli w豉sne pola, lasy i 陰ki. W naszym gospodarstwie by這 5 krów, 2 konie i ciel皻a. Konie s逝篡造 do orania i do 軼i庵ania drzewa z lasu. Pola obsiane by造 篡tem, pszenic, owsem, j璚zmieniem, gryk i prosem. Sadzono kartofle i buraki pastewne dla byd豉 i trzody. Chowano te kury i inny drób. Mleko z udoju krów obie siostry musia造 rano w du瞠j kanie zanie嗆 do zlewni mleka. Tam 鄉ietan odkupywa handlarz a chude mleko przynosi造 do domu. Z tego mleka robiono twaróg a serwatk dawano 鈍iniom. Mlekiem pojono te ciel皻a. Doro郵i i dzieci mieli przydzielone prace w domu i obej軼iu. Przed wojn obie siostry chodzi造 do szko造. Wiosn i jesieni sz造 do szko造 9 km do Górnej Gr您iowy. To by豉 du瘸 szko豉, Dzieci z Dolnej Gr您iowy zim mia造 zorganizowane nauczanie w wynaj皻ym domu na miejscu. Nauka odbywa豉 si wtedy w klasach 陰czonych. W czasie okupacji nauczania nie by這.

We wsi by豉 cerkiew i drewniany ko軼ió貫k, który pod koniec okupacji sp這n掖 w niewyja郾ionych okoliczno軼iach. W 鈔odku ko軼io豉 by造 豉wki niskie i wysokie po bokach, niewielkie organy na pode軼ie w rogu. Chór ko軼ielny tworzy這 sze嗆 dziewcz徠. W czasie okupacji by豉 豉panka m這dych dziewcz徠 wychodz帷ych z próby chóru. Mi璠zy innymi by豉 moja najstarsza siostra. Wywieziono je wszystkie na roboty do Niemiec. W ko軼iele na o速arzu by這 skromne tabernakulum. Okienka by造 ma貫, ale ju z kolorowymi witra瘸mi. Dzwon ko軼io豉 by pod sufitem drewnianej kopu造. 疾by dzwon dzwoni to ci庵ano go za sznur, a g這s wydobywa si na zewn徠rz przez otwory w suficie. Siostra twierdzi, 瞠 by這 go s造cha daleko. Cmentarz by za cerkwi. Wspólnie chowano wyznawców wiary grekokatolickiej i rzymskokatolickiej. 砰dów chowano na zamiejscowym cmentarzu 篡dowskim. Samobójców chowano za p這tem. Groby by造 pod逝積ymi kopczykami ziemi ze stoj帷ym krzy瞠m z tabliczk. By造 te groby obmurowane. Cerkiew zachowan w skansenie w Sanoku mo積a opisa na podstawie zdj耩 które posiadam. Z danego przekazu mojej siostry wynika, 瞠 ludno嗆 Gr您iowej wspó鹵y豉 ze sob bez konfliktów wyznaniowych. Pod koniec okresu wojennego zacz窸o si 幢e dzia mi璠zy lud幟i.

Obrz康ki 鈍i徠eczne by造 we wsi podobne w obu wyznaniach greko i rzymskokatolickich.

Wigilia i okres 安i徠 Bo瞠go Narodzenia.

Na wigilijnym stole sta造; kapusta z grochem, ryby swego 這wu z rzeki Wiar, strucla, kutia, kluski z makiem i grzyby sma穎ne. Razem musia這 by 12 potraw. Op豉tki sprzedawa organista – bia貫 dla ludzi i kolorowe dla zwierz徠. Zwyczaj rzucania kutii z makiem 造磬 pod sufit oznacza urodzaj w polu. Wi璚ej ziaren maku si przylepi這 do powa造 tym lepszy b璠zie urodzaj w polu. Uczestnicy Wigilii podstawiali r璚e wy豉puj帷 spadaj帷e ziarenka. Szcz窷cie w nadchodz帷ym Nowym Roku mierzy這 si ilo軼i z豉panych ziaren. Choinka musia豉 si璕a a pod sufit. Wieszano na niej ciastka, jab趾a, cukierki, 鈍ieczki z wosku, czekoladki w poz這tku. Wszystko kupowano w miasteczku Bircza. Wieszano jeszcze 豉鎍uchy robione ze s這my i bibu趾i. W izbie na klepisku roz軼ielano s這m, po której si chodzi這 a do Nowego Roku. W rogu izby stawiano snop owsa, który po 鈍i璚ie Trzech Króli dawano koniom. W okresie 鈍i皻a Trzech Króli dzieci z rodzin gospodarzy chodzi造 po kol璠zie z gwiazd, anio貫m, diab貫m i królami. 砰czono gospodarzom wszelkiego dobra w  nadchodz帷ym roku. Gospodarze obdarowywali kol璠ników tym co mieli. Innym obrz璠em na „Trzech Króli” by這 鈍i璚enie wody w rzece zwanym „Jordan”. Wszyscy katolicy ze wsi szli w procesji nad rzek Wiar. Po obrz璠zie nabierali wody z rzeki do butelek. Wracaj帷 do domu kropili swoje obej軼ia i wn皻rze domu aby wygoni diab豉.

Nast瘼nym wa積ym 鈍i皻em by豉 Wielkanoc. Równie jecha這 si ko闓i do ko軼io豉 w Nowosielcach na Rezurekcj. Po mszy wracano do domu na 郾iadanie. Przy du篡m stole spo篡wano potrawy z kosza. 安i璚onk by造 : jajka, baba, szynki, kie豚asy, chleb i sól.

Ciekawie by這 te podczas 鈍i皻a „Zielone 安i徠ki”. Na 陰kach zostawiano kawa貫k nie koszonej trawy. Na tym wydzielonym obszarze siadano na trawie i biesiadowano oraz 酥iewano ró積e piosenki. Domy na ten czas przystrajano ga喚ziami leszczyny i lipy, a drzwi i okna przystrajano zielonymi plecionymi girlandami.

 

Wspomnienia o Gr您iowie Marii S.

po 66 latach , spisa豉 jej siostra Olga S.


Podziel się
oceń
1
0

komentarze (3) | dodaj komentarz

Zdj璚ia w galeriach.


pi徠ek, 28 lipca 2017

Licznik odwiedzin:  108 669  

Kalendarz

« listopad »
pn wt cz pt sb nd
   01020304
05060708091011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

O moim bloogu

Historia miejscowo軼i Gr您iowa nad Wiarem

G這suj na bloog






zobacz wyniki

Wyszukaj

Wpisz szukan fraz i kliknij Szukaj:

Subskrypcja

Wpisz sw鎩 adres e-mail aby otrzymywa info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 108669

Lubi to

Wi璚ej w serwisach WP

Bloog.pl

Bloog.pl